Deoba zajedničke imovine između supružnika koja je stečena u toku trajanja braka

Deoba zajedničke imovine između supružnika koja je stečena u toku trajanja braka

 

„Prema odredbama člana 14. st. 1. i 2. Zakona o porezima na imovinu („Sl. glasnik RS“, br. 26/2001, „Sl. list SRJ“, br. 42/2002 – odluka SUS i „Sl. glasnik RS“, br. 80/2002, 80/2002 – dr. zakon, 135/2004, 61/2007, 5/2009 i 101/2010 – dalje: Zakon), porez na nasleđe i poklon plaća se na prava na nepokretnosti iz člana 2. stav 1. tač. 1) do 6) Zakona, koje naslednici, odnosno poklonoprimci nasleđuju, odnosno prime na poklon. Porez na nasleđe i poklon plaća se i na nasleđeni, odnosno na poklon primljeni gotov novac, štedne uloge, depozite u bankama, novčana potraživanja, prava intelektualne svojine, pravo svojine na upotrebljavanom motornom vozilu – osim na mopedu, motokultivatoru, traktoru i radnoj mašini, upotrebljavanom plovilu, odnosno na upotrebljavanom vazduhoplovu na sopstveni pogon osim državnog, i druge pokretne stvari, osim udela u pravnom licu, odnosno hartija od vrednosti.

Prema odredbi člana 23. stav 1. tač. 1), 2), 4) i 5) Zakona, porez na prenos apsolutnih prava plaća se kod prenosa uz naknadu prava svojine na nepokretnosti, prava intelektualne svojine, prava svojine na upotrebljavanom motornom vozilu – osim na mopedu, motokultivatoru, traktoru i radnoj mašini, upotrebljavanom plovilu, odnosno upotrebljavanom vazduhoplovu na sopstveni pogon (osim državnog) i prava korišćenja građevinskog zemljišta.

Prema odredbi člana 9. Porodičnog zakona(„Sl. glasnik RS“, br. 18/2005 – dalje: Porodični zakon), imovinski odnosi u porodici uređuju se zakonom, a mogu se uređivati i sporazumno, u skladu sa ovim zakonom.

Imovina supružnika može biti zajednička i posebna imovina (član 29. stav 1. Porodičnog zakona).

Imovina koju je supružnik stekao pre sklapanja braka predstavlja njegovu posebnu imovinu. Imovina koju je supružnik stekao u toku trajanja braka deobom zajedničke imovine odnosno nasleđem, poklonom ili drugim pravnim poslom kojim se pribavljaju isključivo prava predstavlja njegovu posebnu imovinu (član 168. Porodičnog zakona).

Imovina koju su supružnici stekli radom u toku trajanja zajednice života u braku predstavlja njihovu zajedničku imovinu (član 171. stav 1. Porodičnog zakona).

Imovina stečena igrom na sreću u toku trajanja zajednice života u braku predstavlja zajedničku imovinu, osim ako supružnik koji je ostvario dobitak ne dokaže da je u igru uložio posebnu imovinu (član 172. Porodičnog zakona).

Imovina stečena korišćenjem prava intelektualne svojine u toku trajanja zajednice života u braku predstavlja zajedničku imovinu (član 173. Porodičnog zakona).

Prema odredbi člana 177. Porodičnog zakona, deobom zajedničke imovine, smatra se utvrđivanje suvlasničkog odnosno supoverilačkog udela svakog supružnika u zajedničkoj imovini.

Deoba zajedničke imovine može se vršiti za vreme trajanja braka i posle njegovog prestanka (član 178. Porodičnog zakona).

Prema odredbi člana 179. Porodičnog zakona, supružnici mogu zaključiti sporazum o deobi zajedničke imovine (sporazumna deoba).

Odredbom člana 18. Zakona o osnovama svojinskopravnih odnosa („Sl. list SFRJ“, br. 6/80 i 36/90, „Sl. list SRJ“, br. 29/96 i „Sl. glasnik RS“, br. 115/2005 – dr. zakon) uređeno je da u slučajevima i pod uslovima određenim zakonom može postojati pravo zajedničke svojine. Zajednička svojina je svojina više lica na nepodeljenoj stvari kada su njihovi udeli odredivi ali nisu unapred određeni.

Prema tome, kada supružnici za vreme trajanja braka izvrše sporazumnu deobu imovine koja se u skladu sa Porodičnim zakonom smatra zajedničkom, tako što utvrde suvlasnički odnosno supoverilački udeo svakog supružnika u zajedničkoj imovini (kao imovini na kojoj je njihovo pravo svojine postojalo i pre sporazuma o deobi, ali njihovi udeli nisu bili unapred određeni), na tu deobu se ne plaća ni porez na nasleđe i poklon, ni porez na prenos apsolutnih prava, uz uslov da na ime sticanja sporazumom utvrđenog suvlasničkog odnosno supoverilačkog udela, u korist svakog od supružnika, nijedan od njih drugom supružniku ne daje naknadu iz svoje posebne imovine.

Na razvrgnuće suvlasničke zajednice u srazmeri sa sporazumom utvrđenim suvlasničkim udelima svakog supružnika (bilo da su oni jednaki ili da su – saglasno udelu u njenom sticanju različiti), porez na nasleđe i poklon ni porez na prenos apsolutnih prava se ne plaća.

Takođe, kada supružnici za vreme trajanja braka izvrše sporazumnu deobu imovine koja se u skladu sa Porodičnim zakonom smatra zajedničkom, tako što istovremeno utvrde suvlasnički odnosno supoverilački udeo svakog supružnika u zajedničkoj imovini i izvrše njenu deobu, na tu deobu se ne plaća ni porez na nasleđe i poklon, ni porez na prenos apsolutnih prava, uz uslov da na ime sticanja isključivog prava u korist svakog od supružnika nijedan od njih drugom supružniku ne daje naknadu iz svoje posebne imovine.

U svakom konkretnom slučaju, nadležni poreski organ, na osnovu pruženih dokaza (pa i dokaza da li je imovina stečena u braku zajednička imovina) ceni činjenično stanje od uticaja na postojanje poreske obaveze.“

Mišljenje Ministarstva finansija br. 430-03-00136/2011-04 od 15.03.2011. godine