Preporuka svim osnovnim i srednjim školama za primenu Zakona o rokovima izmirenja novčanih obaveza u komercijalnim transakcijama za organizovanje đačkih ekskurzija

Preporuka svim osnovnim i srednjim školama za primenu Zakona o rokovima izmirenja novčanih obaveza u komercijalnim transakcijama za organizovanje đačkih ekskurzija

„S obzirom da se Ministarstvu finansija i privrede obratio veliki broj škola sa zahtevima za davanje mišljenja o primeni odredbi Zakona o rokovima izmirenja novčanih obaveza u komercijalnim transakcijama („Sl. glasnik RS“, br. 119/2012 – dalje: Zakon), u kojima posebno ističu probleme organizovanja đačkih putovanja i izmirenja novčanih obaveza prema turističkim agencijama u rokovima propisanim Zakonom, uvideli smo potrebu da u formi Preporuke na jedinstven način svim osnovnim i srednjim školama predočimo mogućnost za izmirenje novčanih obaveza u rokovima propisanim Zakonom.

Zakonom uređeni su rokovi izmirenja novčanih obaveza u komercijalnim transakcijama između javnog sektora i privrednih subjekata, odnosno između privrednih subjekata, u cilju sprečavanja neizmirenja novčanih obaveza u roku. Zakonom je definisan javni sektor kao deo nacionalne ekonomije koji obuhvata opšti nivo države, u smislu zakona koji uređuje budžetski sistem, kao i javna preduzeća.

Članom 4. stav 1. Zakona, propisano je da se ugovorom između javnog sektora i privrednih subjekata ne može predvideti rok za izmirenje novčanih obaveza duži od 45 dana, u slučaju kada je u tom ugovornom odnosu javni sektor dužnik.

U skladu sa navedenim, škola kao subjekt javnog sektora je u obavezi da u skladu sa članom 4. stav 1. Zakona, sve svoje obaveze prema privrednim subjektima izmiruje u rokovima koji ne mogu biti duži od 45 dana, što bi značilo da obaveze nastale iz organizovanja đačkih putovanja, škole moraju izmiriti u roku od najviše 45 dana od dana kada je đačko putovanje realizovano i isporučena faktura, odnosno drugi zahtev za plaćanje od poverioca koji je ispunio svoju ugovorenu obavezu, u skladu sa članom 3. stav 3. tačka 1. Zakona.

Đačka putovanja koja se organizuju u aprilu, maju i junu i koja se plaćaju u velikom broju rata od kojih velika većina rata predstavlja avansne rate, a svega jedna ili dve rate se plaćaju po izvedenom đačkom putovanju, mogu da se izvršavaju u skladu sa Zakonom jer se njime ne ograničava avansno plaćanje, ali rate koje preostanu po realizaciji đačkog putovanja moraju biti izmirene u roku od 45 dana.

U organizaciji đačkih putovanja i izmirivanju obaveza nastalih iz ugovora o organizovanju đačkih putovanja, školama prvenstveno predstavljaju problem kratki rokovi propisani Zakonom za izmirenje obaveza za ekskurzije završnih razreda i rekreativne nastave koje se održavaju u septembru, oktobru i novembru i za koje se mali broj rata plaća avansno, a veći broj nakon realizacije putovanja.

S obzirom da škola u ugovornom odnosu sa privrednim subjektima mora da ugovara rokove za izmirenje obaveza kraće od 45 dana i da u tim rokovima izvršava svoje obaveze, napominjemo da u situaciji kada sprovodi postupak izbora najprihvatljivije ponude za organizovanje đačkog putovanja, a zatim i prilikom ugovaranja takvog putovanja ne postoji nijedan propis koji ograničava mogućnost da škola kao posrednik ugovara sa turističkom agencijom đačka putovanja, a da osnovnu obavezu iz tog ugovornog odnosa ispunjavaju roditelji dece koja su korisnici tih ugovorenih usluga, tako što bi novac za đačka putovanja uplaćivali roditelji direktno na račun turističke agencije. Na ovaj način bi se u navedenom ugovornom odnosu turistička agencija smatrala poveriocem, a roditelji, odnosno roditelj dužnikom izmirenja preuzete obaveze iz takvog ugovornog odnosa, te se na takvu komercijalnu transakciju Zakon ne bi odnosio jer se Zakonom uređeni rokovi izmirenja novčanih obaveza u komercijalnim transakcijama između javnog sektora i privrednih subjekata, odnosno između privrednih subjekata, ali ne i u komercijalnim transakcijama u kojima je fizičko lice jedna od strana.

Shodno navedenom, ugovorni odnosi koji za predmet imaju organizovanje ekskurzija završnih razreda u septembru, oktobru i novembru mogu se regulisati na sledeći način:

Škola kao posrednik u organizovanju đačkih putovanja može ugovoriti posao tako da direktno dužnici (roditelji) uplaćuju svoje obaveze turističkoj agenciji i da se u tom slučaju radi o komercijalnoj transakciji sa fizičkim licima na koju se ne bi odnosio Zakon jer se Zakonom ne uređuju rokovi u komercijalnim transakcijama u kojima je jedna od ugovornih strana fizičko lice. Ovakav način izmirenja obaveza može se izvesti otvaranjem posebnog računa turističke agencije na koji bi roditelji uplaćivali rate za ugovorena i realizovana đačka putovanja, a ujedno mogu se obavezati roditelji da uplatnice dostavljaju školi da bi i škola imala pregled o redovnosti izvršenih uplata.“

Mišljenje Ministarstva finansija i privrede br. 011-00-1049-1/2013-32-15 od 15.08.2013. godine