HRANITELJSTVO – izvod iz Porodičnog zakona (čl.110 – čl. 123)

Porodični zakon

Sl.glasnik RS br. 18/2005, 72/2011, 6/2015

 

HRANITELJSTVO

I ZASNIVANJE HRANITELJSTVA

 

Nadležnost

Član 110

(1) Hraniteljstvo se zasniva odlukom organa starateljstva.

(2) Organ starateljstva može zasnovati i povremeno hraniteljstvo.

(3) Ministar nadležan za porodičnu zaštitu propisuje bliže uslove za zasnivanje hraniteljstva.

Opšta podobnost hranjenika

Interes hranjenika

Član 111

Hraniteljstvo se može zasnovati ako je to u najboljem interesu deteta.

Maloletstvo hranjenika

Član 112

(1) Hraniteljstvo se može zasnovati samo ako je dete maloletno.

(2) Zasnovano hraniteljstvo može se produžiti i posle navršenih 18 godina života hranjenika, ako dete ima smetnju u psiho-fizičkom razvoju i ako je nesposobno da se samo stara o sebi i o zaštiti svojih prava.

Porodični status hranjenika

Član 113

(1) Hraniteljstvo se može zasnovati ako je dete bez roditeljskog staranja.

(2) Hraniteljstvo se može zasnovati i ako je dete pod roditeljskim staranjem, ali ima smetnje u psiho-fizičkom razvoju ili je dete sa poremećajem u ponašanju.

(3) Detetom bez roditeljskog staranja u smislu ovog zakona smatra se: dete koje nema žive roditelje, dete čiji su roditelji nepoznati ili je nepoznato njihovo boravište, dete čiji su roditelji potpuno lišeni roditeljskog prava odnosno poslovne sposobnosti, dete čiji roditelji još nisu stekli poslovnu sposobnost, dete čiji su roditelji lišeni prava na čuvanje i podizanje odnosno vaspitavanje deteta i dete čiji se roditelji ne staraju o detetu ili se staraju o detetu na neodgovarajući način.

(4) Kada su hranjenici braća i sestre, po pravilu se hraniteljstvo zasniva sa istim hraniteljem.

Saglasnost roditelja hranjenika

Član 114

(1) Hraniteljstvo se može zasnovati samo uz saglasnost roditelja deteta.

(2) Nije potrebna saglasnost roditelja za zasnivanje hraniteljstva kada je dete bez roditeljskog staranja.

Saglasnost staratelja hranjenika

Član 115

Ako je dete pod starateljstvom, saglasnost za zasnivanje hraniteljstva daje njegov staratelj.

Saglasnost hranjenika

Član 116

Sa zasnivanjem hraniteljstva mora da se saglasi dete koje je navršilo 10. godinu života i koje je sposobno za rasuđivanje.

Opšta podobnost hranitelja

Lična svojstva hranitelja

Član 117

(1) Hranitelj može biti samo lice za koje je utvrđeno da ima lična svojstva na osnovu kojih se može zaključiti da će se starati o detetu u njegovom najboljem interesu.

(2) Hranitelj ne može biti:

1. lice koje je potpuno ili delimično lišeno roditeljskog prava;

2. lice koje je potpuno ili delimično lišeno poslovne sposobnosti;

3. lice obolelo od bolesti koja može štetno delovati na hranjenika;

4. lice osuđeno za krivično delo iz grupe krivičnih dela protiv braka i porodice, protiv polne slobode i protiv života i tela.

Priprema hranitelja

Član 118

(1) Hranitelj može biti lice koje je, po pravilu, pripremljeno za hraniteljstvo po posebnom programu.

(2) Program pripreme za hraniteljstvo propisuje ministar nadležan za porodičnu zaštitu.

II DEJSTVA HRANITELJSTVA

Prava i dužnosti hranitelja

Član 119

(1) Hranitelj ima pravo i dužnost da čuva, podiže, vaspitava i obrazuje dete.

(2) Hranitelj ima dužnost da se posebno stara da se dete osposobi za samostalan život i rad.

(3) Hranitelj ima pravo na naknadu, u skladu sa zakonom.

Prava i dužnosti roditelja

Član 120

Roditelji deteta koje je na hraniteljstvu imaju pravo i dužnost da zastupaju dete, da upravljaju i raspolažu imovinom deteta, da izdržavaju dete, da sa detetom održavaju lične odnose i da odlučuju o pitanjima koja bitno utiču na život deteta zajednički i sporazumno sa hraniteljem, osim ako nisu potpuno ili delimično lišeni roditeljskog prava odnosno poslovne sposobnosti ili se radi o roditeljima koji se ne staraju o detetu ili se staraju o detetu na neodgovarajući način.

III PRESTANAK HRANITELJSTVA

Načini prestanka hraniteljstva

Član 121

(1) Hraniteljstvo prestaje:

1. kada dete navrši 18. godinu života;

2. kada dete stekne potpunu poslovnu sposobnost pre punoletstva;

3. kada dete bude usvojeno;

4. kada umru dete ili hranitelj;

5. raskidom hraniteljstva.

(2) Hraniteljstvo se može produžiti najkasnije do navršene 26. godine života deteta ako se dete redovno školuje.

(3) U slučaju smrti hranitelja, lice koje je sa njim živelo u istoj porodičnoj zajednici ima prvenstvo prilikom zasnivanja novog hraniteljstva.

Raskid hraniteljstva

Član 122

(1) Hraniteljstvo se može raskinuti odlukom organa starateljstva.

(2) Organ starateljstva može doneti odluku o raskidu hraniteljstva na zahtev hranitelja, na zahtev roditelja odnosno staratelja hranjenika ili na njihov sporazumni zahtev.

(3) Organ starateljstva dužan je da donese odluku o raskidu hraniteljstva ako utvrdi da je prestala potreba za hraniteljstvom ili da hraniteljstvo više nije u najboljem interesu deteta.

Posledice prestanka

Član 123

(1) Nakon prestanka hraniteljstva smrću hranitelja ili raskidom hraniteljstva, o detetu pod roditeljskim staranjem nastavljaju da se staraju roditelji.

(2) Nakon prestanka hraniteljstva smrću hranitelja ili raskidom hraniteljstva, o staranju nad detetom bez roditeljskog staranja odlučuje organ starateljstva.