Kupac novogradnje koji ispunjava uslove za refundaciju PDV-a za prvi stan podnosi na RFN obrazac. Ovaj obrazac je kratak, ali uz njega ide dokumentacija kojom kupac dokazuje identitet, državljanstvo, prebivalište, kupovinu stana, plaćenu cenu i pravo na poresku olakšicu.
Najvažnija razlika u odnosu na kupovinu starogradnje jeste sam porez. Kod prvog prenosa novoizgrađenog stana od investitora obveznika PDV-a kupac traži refundaciju PDV-a. Kod kupovine stana na koji se plaća porez na prenos apsolutnih prava primenjuje se druga poreska olakšica i RFN obrazac nije odgovarajući zahtev.
Pravo na refundaciju uređuje član 56a Zakona o porezu na dodatu vrednost. Poreska uprava za postupak koristi RFN – Zahtev kupca prvog stana za refundaciju PDV.
Ovde možete preuzeti RFN obrazac.
Ko ima pravo na povraćaj PDV-a za prvi stan?
Pravo ima punoletni državljanin Republike Srbije sa prebivalištem u Srbiji koji kupuje prvi stan i ispunjava zakonske uslove.
Ključni uslov odnosi se na prethodno vlasništvo. Kupac od 1. jula 2006. godine do dana overe ugovora o kupoprodaji nije smeo da ima stan u svojini, zajedničkoj svojini ili susvojini na teritoriji Srbije.
Čak i mali suvlasnički deo stana u navedenom periodu utiče na pravo na refundaciju. Zakon ne postavlja uslov samo prema tome da li je kupac ranije imao ceo stan.
Drugi važan uslov odnosi se na plaćanje. Ugovorena cena stana sa PDV-om mora biti u potpunosti plaćena prodavcu na njegov tekući račun. Zakon posebno uređuje slučajeve kupovine hipotekovane nepokretnosti, izvršnog postupka i stanova kupljenih pod neprofitnim uslovima.
Povraćaj PDV-a važi za 40 kvadrata kupca i dodatnih 15 po članu domaćinstva
Kupac prvog stana ostvaruje refundaciju za površinu do 40 m².
Za člana porodičnog domaćinstva koji ispunjava propisane uslove površina se uvećava za još 15 m².
| Ko ostvaruje pravo | Maksimalna površina za refundaciju |
|---|---|
| Kupac prvog stana | 40 m² |
| Kupac + jedan član domaćinstva | 55 m² |
| Kupac + dva člana domaćinstva | 70 m² |
| Kupac + tri člana domaćinstva | 85 m² |
Ako isti stan kupuje osoba koja pravo ostvaruje i za supružnika koji ispunjava uslove, maksimalna površina raste na 55 m². Preostalih 5 m² nije obuhvaćeno refundacijom.
Ko se smatra članom porodičnog domaćinstva?
Zakon pod porodičnim domaćinstvom podrazumeva zajednicu života, privređivanja i trošenja prihoda kupca i određenih članova porodice koji imaju isto prebivalište kao kupac.
U tu grupu ulaze:
- supružnik kupca,
- deca kupca,
- usvojenici kupca,
- deca supružnika,
- usvojenici supružnika,
- roditelji kupca,
- usvojitelji kupca,
- roditelji supružnika,
- usvojitelji supružnika.
Član domaćinstva na osnovu kojeg kupac traži dodatnih 15 m² takođe od 1. jula 2006. do overe ugovora nije smeo da ima stan u svojini, zajedničkoj svojini ili susvojini u Srbiji.
Isto lice ne može ponovo da posluži kao osnov za poresku olakšicu ako je za njega ranije iskorišćena refundacija PDV-a ili odgovarajuće oslobođenje od poreza na prenos apsolutnih prava pri kupovini prvog stana.
Kako izgleda RFN obrazac?
RFN obrazac ima podatke o kupcu, prodavcu, članovima porodičnog domaćinstva, kupoprodajnom ugovoru, površini stana, PDV-u i računu na koji Poreska uprava uplaćuje odobrenu refundaciju.
Popunjavanje ide kroz četiri celine.
Podaci o kupcu i prodavcu
Na početku obrasca kupac upisuje svoje:
- ime i prezime,
- adresu,
- JMBG.
Za prodavca se navode:
- naziv, odnosno ime i prezime,
- adresa,
- PIB ili JMBG.
Kod kupovine novogradnje prodavac je uglavnom investitor, odnosno privredno društvo koje je obveznik PDV-a.
I Podaci o članovima porodičnog domaćinstva
Prva tabela RFN obrasca služi samo za članove porodice po osnovu kojih kupac traži dodatnu refundaciju.
Za svakog se navode:
- ime i prezime,
- adresa,
- srodstvo sa kupcem,
- JMBG.
Ako kupac traži refundaciju samo za svojih 40 m², ova tabela ostaje bez članova domaćinstva.
II Podaci o kupoprodajnom ugovoru i stanu
U ovom delu RFN obrasca upisuju se podaci iz ugovora i dokumentacije investitora:
- broj i datum overe ugovora o kupoprodaji,
- ukupna površina stana,
- površina za koju se podnosi zahtev za refundaciju,
- cena stana bez PDV-a,
- iznos obračunatog PDV-a.
Posebnu pažnju zahteva polje za površinu za koju se traži refundacija. Tu se ne upisuje automatski ukupna kvadratura stana.
Ako stan ima 72 m², a kupac ostvaruje pravo samo za sebe, u delu koji se odnosi na refundaciju relevantno je najviše 40 m². Ako pravo koristi i za dva člana domaćinstva, maksimalna površina raste na 70 m².
III Iznos PDV-a za refundaciju
U trećem delu navodi se iznos PDV-a za koji kupac podnosi zahtev.
Kod stana čija ukupna površina prelazi zakonski limit kupca i članova domaćinstva refundacija se odnosi samo na deo PDV-a koji odgovara površini za koju postoji pravo.
Zbog toga iznos iz ovog polja ne mora biti jednak ukupnom PDV-u iskazanom na računu investitora.
IV Bankovni račun kupca
Poslednji deo sadrži:
- naziv banke,
- mesto,
- broj računa kupca.
Poreska uprava odobrenu refundaciju uplaćuje na račun kupca prvog stana, pa podatke sa računa treba uneti tačno.
Na kraju obrasca kupac navodi mesto i datum i potpisuje zahtev.
Koja dokumentacija se predaje uz RFN obrazac?
Poreska uprava u aktuelnom Katalogu usluga navodi dokumentaciju za refundaciju PDV-a kupcu prvog stana.
Ako kupac pravo traži samo za sebe, uz RFN predaje:
- izvod iz matične knjige rođenih,
- uverenje o državljanstvu,
- dokaz o prebivalištu – overenu fotokopiju lične karte ili potvrdu o prebivalištu,
- overenu kopiju ugovora o kupoprodaji stana,
- fiskalni račun na kojem je iskazan PDV,
- dokaz o uplati ugovorene cene sa PDV-om na tekući račun prodavca,
- overenu izjavu da kupuje prvi stan na obrascu IKPS-PDV.
Potvrda o uplati ima veliki značaj. Sam potpisan ugovor nije dovoljan ako kupac u trenutku podnošenja zahteva nije ispunio zakonski uslov u vezi sa plaćanjem kupoprodajne cene.
IKPS-PDV nije isto što i RFN obrazac
Uz RFN ide još jedan propisani obrazac – IKPS-PDV.
U izjavi se navode i članovi porodičnog domaćinstva za koje kupac koristi dodatnu površinu.
Preuzmite zvanični IKPS-PDV obrazac
Koja dokumenta se dodaju za supružnika, dete ili drugog člana domaćinstva?
Ako kupac traži refundaciju i za članove porodičnog domaćinstva, osnovnoj dokumentaciji dodaje dokaze za svako lice čijih 15 m² koristi.
Poreska uprava navodi:
- dokaz o srodstvu,
- dokaz da član ima isto prebivalište kao kupac,
- dokaz lokalne poreske administracije da član od 1. jula 2006. do dana overe ugovora nije bio obveznik poreza na imovinu na stanu u Srbiji.
Za supružnika dokaz o srodstvu predstavlja izvod iz matične knjige venčanih. Za dete kupca ili dete supružnika koristi se izvod iz matične knjige rođenih.
Pravo na dodatnih 15 m² zato ne nastaje samo zato što je neko supružnik, dete ili roditelj kupca. Potrebno je da budu ispunjeni i uslovi o zajedničkom prebivalištu i prethodnom vlasništvu.
Gde se predaje RFN obrazac?
RFN se ne predaje prema mestu gde se stan nalazi niti automatski prema prebivalištu kupca.
Nadležna je organizaciona jedinica Poreske uprave prema sedištu, odnosno prebivalištu prodavca stana.
Poreska uprava trenutno omogućava podnošenje:
- neposredno na pisarnici,
- poštom,
- elektronskom poštom na adresu nadležne organizacione jedinice.
Kod stana kupljenog od investitora presudno je, dakle, sedište prodavca. Kupac stana u jednom gradu može RFN podnositi organizacionoj jedinici u drugom gradu ako se tamo nalazi sedište investitora.
Koliko Poreska uprava ima vremena da vrati PDV?
Nadležni poreski organ najpre kontroliše da li su ispunjeni uslovi za refundaciju.
Rok za donošenje rešenja iznosi 30 dana od podnošenja zahteva.
Nakon dostavljanja rešenja kojim je refundacija odobrena, Poreska uprava ima još 15 dana za isplatu.
Rokovi se odnose na uredan zahtev sa dokumentacijom na osnovu koje poreski organ može da sprovede proveru.
Da li postoji rok za podnošenje RFN obrasca?
Zakon i pravilnik ne propisuju poseban rok poput 15, 30 ili 60 dana od kupovine stana u kojem kupac mora da preda RFN.
Poreska uprava je u svom zvaničnom objašnjenju o refundaciji PDV-a navela da rok za podnošenje zahteva nije ograničen ovim propisima.
U praksi kupac zahtev predaje nakon što ispuni uslov u vezi sa plaćanjem i prikupi dokumentaciju potrebnu za dokazivanje prava.
Primer popunjavanja RFN obrasca
Primer može da izgleda ovako:
- kupac kupuje prvi stan od investitora,
- stan ima 62 m²,
- kupac nikada od 1. jula 2006. nije imao stan ili deo stana,
- refundaciju traži i za supružnika sa istim prebivalištem,
- supružnik takođe ispunjava uslove.
Kupac ima pravo na 40 m², a supružnik donosi dodatnih 15 m². U RFN obrascu kao površina za koju se traži refundacija navodi se najviše 55 m².
Supružnik se upisuje u tabelu članova porodičnog domaćinstva. Uz zahtev idu izvod iz matične knjige venčanih, dokaz o istom prebivalištu i potrebni dokaz lokalne poreske administracije.
PDV koji se odnosi na preostalih 7 m² stana ne ulazi u refundaciju.
Najčešće greške
Za kraj
RFN je samo jedan deo postupka. Poreska uprava odluku donosi na osnovu obrasca zajedno sa dokazima koji potvrđuju da kupac i članovi domaćinstva za koje koristi dodatnu površinu zaista ispunjavaju zakonske uslove.
