Ako želite da saznate kako proveriti dug za porez, prvo treba da utvrdite da li je reč o lokalnoj ili republičkoj poreskoj obavezi. Provera pokazuje iznos glavnice, kamate i ukupnog salda, kao i da li su prethodne uplate pravilno evidentirane.
Ona je posebno važna pre prodaje ili prenosa nepokretnosti, podizanja kredita, odobrenja hipoteke, ostavinskog postupka ili pribavljanja poreskog uverenja.
Porez na imovinu plaćaju fizička i pravna lica koja imaju pravo svojine ili drugo odgovarajuće pravo na nepokretnosti u Srbiji. Obaveza se utvrđuje za godinu dana, a najčešće se plaća kvartalno.
Poreski dug nije moguće javno proveriti prostim unosom JMBG-a. JMBG služi za identifikaciju obveznika, dok je za pristup podacima potrebna prijava sopstvenim elektronskim identitetom.
Koju vrstu poreskog duga želite da proverite?
Pre nego što proverite stanje, potrebno je da utvrdite da li obavezu vodi lokalna poreska administracija ili Poreska uprava Srbije. Ove evidencije su odvojene i ne prikazuju iste podatke.
Lokalni poreski dug
Lokalne poreske obaveze vode gradovi i opštine. U njih najčešće spadaju:
- porez na imovinu;
- lokalne komunalne takse;
- druge obaveze koje predstavljaju izvorne prihode lokalne samouprave.
Ove obaveze proveravaju se preko Portala lokalne poreske administracije, odnosno LPA portala, ili preko odgovarajuće usluge na Portalu eUprava.
Na LPA sistemu korisnik može da vidi:
- dug po godinama;
- obračunata zaduženja;
- kvartalne obaveze;
- evidentirane uplate;
- obračunatu kamatu;
- trenutni saldo.
Ako vas zanima kako proveriti dug za porez na imovinu, LPA portal je glavno mesto za elektronski uvid.
Republički poreski dug
Republičke poreske obaveze vodi Poreska uprava Srbije. One mogu obuhvatati:
- porez na dohodak;
- doprinose za obavezno socijalno osiguranje;
- PDV;
- druge obaveze iz nadležnosti Poreske uprave.
Proveravaju se preko portala ePorezi, u okviru poreske kartice. Korisnik može da vidi zaduženja, uplate i saldo prema vrsti poreza.
Fizičko lice se identifikuje prema JMBG-u, dok se preduzetnici i pravna lica najčešće identifikuju prema PIB-u.
Porez na imovinu neće se prikazati na portalu ePorezi, dok se republičke obaveze neće prikazati u LPA sistemu. Za potpunu proveru ponekad je potrebno pregledati oba portala.
Šta je potrebno za onlajn proveru?
Za pristup poreskim podacima preko interneta potrebni su uređaj sa internet vezom i registrovan elektronski identitet povezan sa Portalom eUprava.
Za prijavu se mogu koristiti:
- mobilna aplikacija ConsentID;
- kvalifikovani elektronski sertifikat na kartici uz čitač;
- kvalifikovani elektronski sertifikat u klaudu, kada je dostupan.
ConsentID omogućava potvrdu prijave preko mobilnog telefona, bez čitača kartice. Kvalifikovani elektronski sertifikat na kartici zahteva odgovarajući sertifikat, čitač i instaliran softver.
Sertifikate izdaju ovlašćeni pružaoci usluga od poverenja, među kojima su MUP Republike Srbije, Pošta Srbije i druga ovlašćena tela.
Stari LPA nalozi zasnovani samo na korisničkom imenu i lozinci više se ne koriste na raniji način. Od 3. avgusta 2020. godine pristup je povezan sa jedinstvenim elektronskim identitetom.
Korisnik može da pristupi samo sopstvenim podacima. Za proveru obaveza drugog lica potrebno je ovlašćenje ili osnov zakonskog zastupanja.
Kako proveriti dug za porez na imovinu preko LPA portala?
Provera na LPA portalu obuhvata prijavu, izbor poreskog obveznika i lokalne samouprave, a zatim pregled zaduženja, uplata i kamate.
Otvaranje portala
Potrebno je posetiti zvanični Portal lokalne poreske administracije i izabrati opciju „Upit stanja obveznika“ ili odgovarajuću opciju za prijavu.
Pristup je moguć i preko usluge lokalne poreske administracije na Portalu eUprava.
Prijava se obavlja pomoću:
- aplikacije ConsentID; ili
- kvalifikovanog elektronskog sertifikata.
Nakon prijave korisnik dobija pristup pregledu lokalnih poreskih obaveza.
Izbor poreskog obveznika
Sistem povezuje elektronski identitet korisnika sa poreskim obveznikom.
Kod fizičkih lica obaveze se vode prema JMBG-u. Kod preduzetnika i pravnih lica koriste se podaci poslovnog subjekta, uključujući PIB.
JMBG se ne unosi u javnu pretragu. Poznavanje imena, prezimena i JMBG-a druge osobe nije dovoljno za pristup njenim poreskim podacima.
Za proveru obaveza maloletnog lica, člana porodice ili druge osobe potrebno je odgovarajuće ovlašćenje ili zakonsko zastupanje.
Izbor lokalne samouprave
Porez na imovinu vodi se prema mestu na kojem se nepokretnost nalazi. Zato je potrebno izabrati odgovarajući grad ili opštinu.
Ako korisnik poseduje nepokretnosti u više lokalnih samouprava, stanje treba proveriti za svaku od njih posebno.
Svaka opština ima odgovarajući račun javnih prihoda, pa se uplata usmerava prema mestu na kojem se nepokretnost nalazi.
Otvaranje upita stanja
U pregledu poreskih obaveza treba proveriti:
- zaduženja po godinama;
- godišnje i kvartalne obaveze;
- iznos prethodnih uplata;
- datum evidentiranja uplata;
- neizmirenu glavnicu;
- zateznu kamatu;
- ukupan saldo;
- račun javnih prihoda;
- model;
- poziv na broj.
Uvid u stanje je besplatan i može se obaviti bez odlaska na šalter lokalne poreske administracije.
Kako pravilno protumačiti prikazano stanje?
Pregled na portalu sadrži više stavki koje pokazuju kako je poreska obaveza obračunata i da li su uplate pravilno knjižene:
- Zaduženje je iznos poreske obaveze evidentiran na poreskom računu.
- Glavnica je osnovni iznos neplaćenog poreza bez kamate.
- Zatezna kamata obračunava se za svaki dan kašnjenja.
- Uplata je iznos koji je primljen i evidentiran na odgovarajućem poreskom računu.
- Saldo predstavlja razliku između zaduženja i pravilno evidentiranih uplata.
- Poziv na broj omogućava da se uplata poveže sa odgovarajućim obveznikom i vrstom obaveze.
Stanje treba pregledati po godinama, jer ukupan saldo može obuhvatiti:
- dug iz prethodnih godina;
- tekuće godišnje zaduženje;
- neplaćene kvartalne rate;
- naknadno obračunatu kamatu.
Prikaz na portalu treba uporediti sa poreskim rešenjem i sopstvenom evidencijom uplata.
Nakon izmirenja obaveza može se zatražiti poresko uverenje. Za republičke obaveze izdaje ga Poreska uprava, a za porez na imovinu nadležna lokalna poreska administracija.
Šta uraditi ako uplata nije prikazana?
Uplata ne mora biti vidljiva odmah nakon plaćanja, jer je potrebno vreme za obradu i knjiženje transakcije.
Ako uplata nije evidentirana, treba je uporediti sa:
- potvrdom elektronskog bankarstva;
- overenom uplatnicom;
- izvodom sa računa;
- poreskim rešenjem;
- ranijim pregledom poreske kartice.
View this post on Instagram
Zatim treba proveriti da li su pravilno uneseni:
- račun javnih prihoda;
- model;
- poziv na broj;
- šifra plaćanja;
- iznos;
- naziv i šifra grada ili opštine.
Pogrešan poziv na broj može dovesti do toga da uplata ne bude povezana sa odgovarajućom obavezom. Kod poreza na imovinu treba proveriti i da li je novac uplaćen na račun lokalne samouprave u kojoj se nepokretnost nalazi.
Ako uplata i dalje nije prikazana, potrebno je kontaktirati nadležnu poresku administraciju i dostaviti dokaz o plaćanju.
Može se zatražiti:
- provera knjiženja;
- pronalaženje uplate;
- ispravka evidencije;
- preknjižavanje pogrešno usmerene uplate.
Za republičke poreze nadležna je Poreska uprava, a za porez na imovinu lokalna poreska administracija.
Kako platiti utvrđeni dug?
Podatke za plaćanje treba preuzeti iz aktuelnog prikaza stanja, poreske kartice, poreskog rešenja ili zvaničnog obaveštenja nadležne administracije.
Dug se može platiti:
- elektronskim ili mobilnim bankarstvom;
- u banci;
- u pošti;
- preko elektronske opcije plaćanja, kada je dostupna.
Za lokalne poreze fizičkih lica često se koristi šifra plaćanja 153, ali podatke uvek treba prepisati sa aktuelnog rešenja ili prikaza obaveze.
Pre plaćanja treba proveriti:
- primaoca;
- račun javnih prihoda;
- model;
- poziv na broj;
- šifru plaćanja;
- iznos.
Kod poreza na imovinu uplata se vrši na račun lokalne samouprave u kojoj se nepokretnost nalazi.
Ako korisnik ima nepokretnosti u više opština, obaveze se mogu plaćati na različite račune i sa različitim pozivima na broj.
Nakon plaćanja treba sačuvati potvrdu i ponovo proveriti stanje nakon knjiženja.
Neplaćeni dug nastavlja da raste zbog zatezne kamate. Nakon opomene može uslediti prinudna naplata sa računa, zarade ili penzije, kao i upis založnog prava na nepokretnosti.
Alternativni načini provere
Ako pristup LPA portalu nije moguć, stanje se može proveriti lično ili preko ovlašćenog lica.
Lično u lokalnoj poreskoj administraciji
Stanje se može proveriti i u poreskom odeljenju grada ili opštine u kojoj se nepokretnost nalazi.
Potrebno je poneti važeću ličnu kartu ili pasoš.
Na šalteru se može zatražiti:
- kartica poreskog obveznika;
- pregled zaduženja i uplata;
- obračun kamate;
- instrukcija za plaćanje;
- provera neevidentirane uplate;
- preknjižavanje;
- uverenje o izmirenim lokalnim obavezama.
Lična provera je korisna kada korisnik nema elektronski identitet, ne može da pristupi nalogu, podaci na portalu nisu usklađeni sa uplatnicama ili je potrebna ispravka evidencije.
Poresko uverenje često se koristi prilikom prodaje ili prenosa nepokretnosti, kreditiranja, odobrenja hipoteke i ostavinskog postupka.
Provera preko ovlašćenog lica
Za proveru obaveza drugog punoletnog lica potrebno je odgovarajuće ovlašćenje.
Ovlašćeno lice može, u skladu sa sadržajem ovlašćenja:
- zatražiti stanje duga;
- pribaviti poresku karticu;
- podneti dokaz o uplati;
- zatražiti ispravku evidencije;
- tražiti preknjižavanje;
- pribaviti poresko uverenje.
Za maloletno lice ili osobu pod starateljstvom postupak vodi roditelj, staratelj ili drugi zakonski zastupnik.
Samo poznavanje tuđeg JMBG-a nije dovoljno za pristup poreskim podacima.
Za pregled sopstvenih lokalnih obaveza može se koristiti i besplatna aplikacija Moja LPA za Android i iOS uređaje.
Aplikacija je uvedena 2019. godine i omogućava pregled:
- uplata;
- trenutnog zaduženja;
- obračunate kamate;
- ukupnog stanja obaveza.
Zaključak
Odgovor na pitanje kako proveriti dug za porez zavisi od vrste obaveze.
JMBG služi za identifikaciju poreskog obveznika, ali ne omogućava javnu proveru tuđeg duga. Za pristup sopstvenim podacima potrebna je prijava preko aplikacije ConsentID ili kvalifikovanog elektronskog sertifikata.
Prilikom provere treba pregledati glavnicu, kamatu, saldo, evidentirane uplate i podatke za plaćanje. Ako uplata nije knjižena, dokaz o plaćanju treba dostaviti nadležnoj poreskoj administraciji.
