Obaveza ispravke odbitka prethodnog PDV u toku izgradnje objekta i promena namene objekta

Napomena : Pročitajte ceo tekst (a ne samo tekst obeležen bojom ili podvlačenjem) jer samo ceo tekst u potpunosti  tumači i objašnjava određeno pitanje odnosno problem

 

„• Prema odredbi člana 3. Zakona o porezu na dodatu vrednost („Sl. glasnik RS“, br. 84/2004, 86/2004 – ispr., 61/2005 i 61/2007 – dalje: Zakon), predmet oporezivanja PDV su isporuka dobara i pružanje usluga koje poreski obveznik izvrši u Republici uz naknadu, u okviru obavljanja delatnosti, kao i uvoz dobara u Republiku.

Promet dobara, u smislu ovog zakona, a u skladu sa odredbom člana 4. stav 1. Zakona, je prenos prava raspolaganja na telesnim stvarima (dalje: dobra) licu koje tim dobrima može raspolagati kao vlasnik, ako ovim zakonom nije drukčije određeno.

Prema odredbi člana 4. stav 3. tačka 7) Zakona, prometom dobara, u smislu ovog zakona, smatra se i prvi prenos prava raspolaganja na novoizgrađenim građevinskim objektima ili ekonomski deljivim celinama u okviru tih objekata.

U skladu sa odredbama člana 2. Pravilnika o utvrđivanju novoizgrađenih građevinskih objekata i ekonomski deljivih celina u okviru tih objekata čiji je prvi prenos prava raspolaganja predmet oporezivanja PDV („Sl. glasnik RS“, br. 105/2004 – dalje: Pravilnik), novoizgrađenim građevinskim objektima, u smislu člana 4. stav 1. tačka 7) Zakona, smatraju se objekti u svim stepenima izgrađenosti koji kao takvi mogu biti predmet prenosa prava raspolaganja, a čija je izgradnja započeta od 1.1.2005. godine, dok se ekonomski deljivim celinama (stan, poslovni prostor, garaža i dr.) smatraju delovi novoizgrađenih građevinskih objekata, koji se isporučuju kao posebna građevinska celina i za koje se ugovara posebna naknada.

Saglasno navedenim odredbama Zakona i Pravilnika, kada obveznik PDV – investitor (lice na koje glasi građevinska dozvola) izvrši prvi prenos prava raspolaganja na ekonomski deljivoj celini u okviru novoizgrađenog građevinskog objekta dužan je da obračuna i plati PDV u skladu sa Zakonom.

• Promet usluga, u smislu ovog zakona, su svi poslovi i radnje u okviru obavljanja delatnosti koji nisu promet dobara iz člana 4. ovog zakona (član 5. stav 1. Zakona).

Odredbom člana 25. stav 2. tačka 4) Zakona, propisano je poresko oslobođenje bez prava na odbitak prethodnog poreza za promet usluga zakupa stanova, ako se koriste za stambene potrebe.

U skladu sa navedenim zakonskim odredbama, na promet usluga davanja u zakup stanova fizičkim licima za potrebe stanovanja, a koji vrši obveznik PDV, PDV se ne obračunava i ne plaća a obveznik PDV koji vrši predmetni promet nema pravo na odbitak prethodnog poreza po tom osnovu.

• Kada obveznik PDV – investitor izvrši prvi prenos prava raspolaganja na ekonomski deljivoj celini – stanu koji se nalazi u okviru novoizgrađenog građevinskog objekta, a koji je pre tog prometa bio dat u zakup fizičkom licu za potrebe stanovanja. u tom slučaju reč je o prometu iz člana 4. stav 3. tačka 7) Zakona za koji postoji obaveza obračunavanja i plaćanja PDV u skladu sa Zakonom.

• Prema odredbama člana 28. stav 1. Zakona, pravo na odbitak prethodnog poreza obveznik može da ostvari ako dobra nabavljena u Republici ili iz uvoza, uključujući i nabavku opreme, kao i objekata za vršenje delatnosti i ekonomski deljivih celina u okviru tih objekata, odnosno primljene usluge, koristi ili će ih koristiti za promet dobara i usluga:

1) koji je oporeziv PDV;

2) za koji u skladu sa članom 24. ovog zakona postoji oslobođenje od plaćanja PDV;

3) koji je izvršen u inostranstvu, ako bi za taj promet postojalo pravo na odbitak prethodnog poreza da je izvršen u Republici.

Pravo na odbitak prethodnog poreza, prema odredbi člana 28. stav 2. Zakona, obveznik može da ostvari ako poseduje račun izdat od strane drugog obveznika u prometu o iznosu prethodnog poreza, u skladu sa ovim zakonom ili dokument o izvršenom uvozu dobara, u kojem je iskazan prethodni porez, odnosno kojim se potvrđuje da je primalac ili uvoznik tako iskazani PDV platio prilikom uvoza.

Odredbama stava 3. istog člana Zakona propisano je, da u poreskom periodu u kojem su ispunjeni uslovi iz st. 1. i 2. ovog člana obveznik može da odbije prethodni porez od dugovanog PDV, i to:

1) obračunati i iskazani PDV za promet dobara i usluga, koji je ili će mu biti izvršen od strane drugog obveznika u prometu;

2) PDV koji je plaćen prilikom uvoza dobara.

Saglasno odredbi stava 4. istog člana Zakona, pravo na odbitak prethodnog poreza nastaje danom ispunjenja uslova iz st. 1-3. ovog člana.

U skladu sa navedenim zakonskim odredbama, ako obveznik PDV – investitor koristi nabavljena dobra, odnosno primljene usluge isključivo za promet sa pravom na odbitak prethodnog poreza, u tom slučaju ima pravo da PDV obračunat od strane prethodnih učesnika u prometu za promet dobara i usluga koji mu je izvršen u cilju izgradnje građevinskog objekta (nezavisno od datuma dobijanja upotrebne dozvole) u potpunosti odbije kao prethodni porez od PDV koji duguje, a uz ispunjenje ostalih uslova propisanih odredbama člana 28. Zakona. Ako se nabavljena dobra, odnosno primljene usluge koriste isključivo za promet bez prava na odbitak prethodnog poreza, PDV obračunat od strane prethodnih učesnika u prometu ne može se odbiti kao prethodni porez.

Saglasno članu 30. stav 1. Zakona, ako obveznik koristi isporučena ili uvezena dobra ili prima usluge, za potrebe svoje delatnosti, da bi izvršio promet dobara i usluga za koji postoji pravo na odbitak prethodnog poreza, kao i za promet dobara i usluga za koji ne postoji pravo na odbitak prethodnog poreza, dužan je da izvrši podelu prethodnog poreza prema ekonomskoj pripadnosti na deo koji ima pravo i deo koji nema pravo da odbije od PDV koji duguje.

U skladu sa navedenom zakonskom odredbom kada obveznik PDV – investitor koristi nabavljena dobra odnosno primljene usluge da bi vršio promet za koji postoji pravo na odbitak prethodnog poreza (prvi prenos prava raspolaganja na ekonomski deljivim celinama u okviru novoizgrađenog građevinskog objekta), kao i za promet za koji ne postoji pravo na odbitak prethodnog poreza (davanje u zakup stanova fizičkim licima za potrebe stanovanja), dužan je da izvrši podelu prethodnog poreza prema ekonomskoj pripadnosti na deo koji ima pravo i deo koji nema pravo da odbije od PDV koji duguje. Ako za pojedino dobro ili primljenu uslugu obveznik PDV ne može da izvrši podelu prethodnog poreza prema ekonomskoj pripadnosti, u tom slučaju može da odbije od PDV koji duguje srazmerni poreski odbitak koji se utvrđuje u skladu sa odredbama člana 30. st. 2-5. Zakona i odredbama čl. 2. i 3. Pravilnika o načinu utvrđivanja i ispravke srazmernog poreskog odbitka („Sl. glasnik RS“, br. 67/2005).

Obveznik PDV – investitor koji je vršio nabavku dobara i usluga za potrebe izgradnje građevinskog objekta, u cilju prvog prenosa prava raspolaganja na ekonomski deljivim celinama u okviru tog objekta, i po tom osnovu u potpunosti ostvario pravo na odbitak prethodnog poreza, a koji nakon završetka izgradnje predmetnog objekta da u zakup pojedine ekonomski deljive celine – stanove fizičkim licima za potrebe stanovanja, dužan je da izvrši ispravku odbitka prethodnog poreza koji se odnosi na izgradnju ekonomski deljivih celina datih u zakup.

Kada obveznik PDV – investitor izvrši prvi prenos prava raspolaganja na ekonomski deljivoj celini (stanu) u okviru novoizgrađenog građevinskog objekta, koja je pre tog prometa bila data u zakup fizičkom licu za potrebe stanovanja i po tom osnovu izvršena ispravka odbitka prethodnog poreza, u tom slučaju obveznik PDV – investitor stiče pravo da, u poreskom periodu u kojem je izvršen prvi prenos prava raspolaganja na predmetnom dobru u skladu sa odredbom člana 4. stav 3. tačka 7) Zakona, PDV koji je obračunat od strane prethodnih učesnika u prometu za promet dobara i usluga, u delu koji se odnosi na taj stan, odbije kao prethodni porez.“

Mišljenje Ministarstvo finansija br. 413-00-327/2011-04 od 10.06.2011. godine