Avansni račun i PDV obaveza – osnov i vreme izdavanja računa

Napomena : Pročitajte ceo tekst (a ne samo tekst obeležen bojom ili podvlačenjem) jer samo ceo tekst u potpunosti  tumači i objašnjava određeno pitanje odnosno problem

 

„Kada obveznik PDV primi naknadu ili deo naknade pre nego što je izvršen promet dobara ili usluga (avansno plaćanje), dužan je da po tom osnovu izda račun, s tim što u konačnom računu koji obveznik PDV – primalac avansne uplate izdaje za promet dobara ili usluga za koji je poreski dužnik, ukupan iznos naknade, bez PDV, umanjuje za iznose avansnih uplata, bez PDV, a iznos PDV koji je obračunat po osnovu ukupnog iznosa naknade umanjuje za iznose PDV koji su obračunati po osnovu avansnih uplata. Ako obveznik PDV u istom poreskom periodu primi avansnu uplatu i izvrši promet dobara ili usluga za koji je primio avansnu uplatu, u tom slučaju nema obavezu izdavanja računa po osnovu primljene avansne uplate, već samo obavezu izdavanja računa za izvršeni promet dobara, odnosno usluga. Račun za promet dobara i usluga izdaje se na dan, odnosno nakon izvršenog prometa, dok se račun po osnovu prijema avansnih sredstava za budući promet dobara i usluga izdaje na dan, odnosno nakon primljene avansne uplate. S tim u vezi, dokument izdat pre nastanka poreske obaveze (pre izvršenog prometa dobara i usluga, odnosno pre prijema avansnih sredstava za budući promet dobara i usluga), ne smatra se računom u smislu odredbe člana 28. stav 2. tačka 1) Zakona o porezu na dodatu vrednost („Sl. glasnik RS“, br. 84/2004, 86/2004 – ispr., 61/2005, 61/2007 i 93/2012 – dalje: Zakon).

Naime, odredbom člana 42. stav 1. Zakona propisano je, da je obveznik dužan da izda račun za svaki promet dobara i usluga.

U slučaju pružanja vremenski ograničenih ili neograničenih usluga čije je trajanje duže od godinu dana, obavezno se izdaje periodični račun, s tim što period za koji se izdaje taj račun ne može biti duži od godinu dana (stav 2. istog člana Zakona).

Prema odredbi člana 42. stav 3. Zakona, obaveza izdavanja računa iz st 1. i 2. ovog člana postoji i ako obveznik naplati naknadu ili deo naknade pre nego što je izvršen promet dobara i usluga (avansno plaćanje), s tim što se u konačnom računu odbijaju avansna plaćanja u kojima je sadržan PDV.

Saglasno članu 3. Pravilnika o određivanju slučajeva u kojima nema obaveze izdavanja računa i o računima kod kojih se mogu izostaviti pojedini podaci („Sl. glasnik RS“, br. 123/2012 – dalje: Pravilnik), kada obveznik PDV u istom poreskom periodu primi avansnu uplatu i izvrši promet dobara i usluga za koji je primio avansnu uplatu, u tom slučaju nema obavezu izdavanja računa po osnovu primljene avansne uplate, već samo računa za izvršeni promet dobara i usluga.

Odredbom člana 20. stav 1. Pravilnika propisano je, da u slučaju avansnog plaćanja, obveznik koji prima avansnu uplatu, a koji po osnovu prijema avansne uplate ima obavezu da obračuna PDV, izdaje račun koji sadrži sledeće podatke:

1) naziv, adresu i PIB obveznika – izdavaoca računa;

2) mesto i datum izdavanja i redni broj računa;

3) naziv, adresu i PIB obveznika – primaoca računa;

4) osnov za avansno plaćanje;

5) iznos avansne uplate;

6) poresku stopu koja se primenjuje;

7) iznos obračunatog PDV.

U konačnom računu za promet dobara i usluga za koji je primalac avansne uplate poreski dužnik u skladu sa Zakonom, ukupan iznos naknade, bez PDV, primalac avansne uplate umanjuje za iznose avansnih uplata, bez PDV, a iznos PDV koji je obračunat po osnovu ukupnog iznosa naknade umanjuje za iznose PDV koji su obračunati po osnovu avansnih uplata (stav 2. istog člana Pravilnika).

Saglasno odredbi člana 28. Pravilnika, računom, u smislu člana 28. stav 2. tačka 1) Zakona, ne smatra se dokument izdat pre nastanka poreske obaveze u skladu sa Zakonom.

Prema tome, obveznik PDV može izdati račun iz člana 42. stav 3. Zakona (tzv. avansni račun) samo ako je naplatio naknadu ili deo naknade pre nego što je izvršio promet dobara ili usluga. Pored toga napominjemo, obveznik može inicirati plaćanje avansnih sredstava za budući promet dobara ili usluga bilo kojim dokumentom (npr. predračun, zahtev za plaćanje…), odnosno avansno plaćanje ne mora biti ni inicirano posebnim dokumentom, već može biti izvršeno na osnovu samog ugovora kojim je predviđeno avansno plaćanje.“

Mišljenje Ministarstva finansija i privrede br. 401-00-1348/2013-04 od 03.04.2013. godine